Değerli Taşlar ve Değerli Taş Çeşitleri

Değerli Taşlar ve Değerli Taş Çeşitleri

Değerli Taş Nedir?

Değerli taşlar diğer taşlara göre az bulunan, fiziksel ve kimyasal özellikleri bakımından bir takım üstünlükleri bulunabilen taşlardır. Ancak; bir taşı değerli kılan daha çok dünyadaki rezervi ile alakalıdır.

Değerli taşlar inorganik kökenli olabildiği gibi bazı taşlar ise organik kökenli olabilir. Genel olarak ölü canlıların veya bu canlıların artıklarının yer altında başkalaşarak taşlaşması ile organik yani karbon kökenli taşlar oluşmuştur. Örnek olarak elmas, kehribar, oltu, kömür gibi taşlar organik taşlara örnek verilirken; tuz gibi taşlar ise inorganik taşlara örnek verilebilir.

Değerli Taş Çeşitleri Nelerdir?

Elmas: 

Elmas saf karbondan oluşan bir taş türüdür.Elmasın saf karbon olduğu ilk kez Fransız kimyacı Lavoisier bulmuştur. Lavoisier, elması yakarak açığa çıkan yanma gazının sadece karbondioksitten meydana geldiğini görünce elmasın saf karbon olduğu kanaatine varmıştır.

Dünya üzerinde bilinen en sert maddedir. Hiç bir madde sürtünme ile elması çizemez ve elmas bilinen tüm maddeler üzerinde aşındırıcı etkiye sahiptir. Bu elması hem mücevher olarak hemde endüstriyel anlamda çok özel bir yere koyar. Elmas genel olarak şeffaf bir görünüme sahip olmakta birlikte ” fantazi elmas ” adı ile bilinen mavi, yeşil, kırmızı, kahverengi, kırmızı çeşitleri de vardır.

Elmasta bulunan optik özellikler onu değerli bir ziynet eşyası yapmıştır. Işığı kırma indisi oldukça yüksektir. Ayrıca; beyaz ışınları renklerine ayırma özelliği de yüksektir. Değerli taşlar arasında ilk sırada yer alır. Değeri astronomik servetlere kadar varabilir.

Pırlanta: Pırlanta ise elmasın özel kesilmiş halidir. Teknik olarak 57 faset kesilmiş optik özellikli yüzeylere sahip bu elmas cismine pırlanta adı verilmektedir.

Lüle Taşı 

Çoğunluğu magnezyum silikattan oluşan lüle taşı, hidrosilikatlar grubu üyesi bir taştır. Kolay işlenebilir ve genel olarak hediyelik eşya yapımında kullanılmaktadır. Lüle kelime anlamı farsçada tütün içmeye yaraya ağızlıklara verilen  isim olup, dilimize geçmiştir. Almanlar ise bu taşa deniz köpüğü anlamına gelen bir tabir kullanırlar. Daha çok Eskişehir’de çıkarılan bu taş insanlar tarafından Anadolu’da 5000 yıldır kullanılmaktadır. Osmanlı Devleti döneminde ihracatı yapılan ilk taştır.

Kyanit (Kyanite)

Kyanit bir alüminyum silikat bileşeni olup, yaygın olarak mavi ve mavinin tonları şeklinde görülmektedir. Kristal yapısından dolayı değerli bir takı taşı olarak kullanılabilmektedir. Dünya üzerinden; Brezilya, Hindistan, Kenya, Amerika, İsviçte ve Türkiye’de bulunmaktadır.

Zebercet (Peridot)

Tek renkli bir taş olup; sadece yeşil ve yeşilin tonlarında bulunur. Yılan zehrinin yeşil olmasından dolayı yılan taşı olarak da bilinir. Çin, Amerika, Avustralya, Brezilya, Kenya, Meksika, Seylan’da da çıkartılmaktadır.

Topaz (Topas)

Magmatik kayaçlar üzerinde bulunan topas, alüminyum silikat bileşimli bir mineral olup; sarı tonlu bir taşdır ve sarı yakut olarak isimlendirilen değerli taş çeşitleri’nden biridir. Nadiren açık kırmızı, açık yeşil renkleri de bulunabilir. Isıtıldıldıklarında renkleri değişebilir. Brezilya yakutu denen taş, ısıtılarak elde edilmiş topaz taşıdır. Pırlanta biçiminde kesildiğinde elmas ile karıştırılabilir. Topaz ile yapılan sahte elmasları; işin uzmanı olan kişiler dahi kolay kolay anlayamaz.

Turkuaz / Firuze ( Turquoise)

Firuze taşı; hidratlı bakır, fosfat ve Al bileşiminden oluşan değerli taşlar‘dan biridir. Türk taşı olarak da bilinir. Mavi-yeşil arası bir renge sahiptir. Bu renk Turkuaz Mavisi olarak bilinir. Eski kadim inanışlarda sigir taşı olarak görülmüş ve insanı kötü durumlardan koruduğuna inanılmaktadır. Eski nazar taşları turkuazdan yapılmaktadır. Günümüzde ise nazar boncukları; firuze taşının rengini hala korumaktadır. İran, İsrail, Abd ve Çin gibi ülkelerde çıkarılmaktadır.

Bunlar dışında; başka yazılarımızda üzerinde duracağımız taşlar:

Zümrüt Taşı: Zümrüt (Be3Al2SiO6) berilyun elementinin alüminyumlu bileşiüidir. Yeşil renkli, saydam değerli bir taştürü olup, Mohs skalasında sertliği 7-7,5 arasındadır.

Yakut Taşı: İçindeki krom elementi yakuta kırmızı rengini vermektedir. İlk lazer yapımında yakut taşı kullanılmıştır. Sertliği 9 olup elmastan sonra gelen en sert taş türüdür. Saf yakutun karatı 6000 dolar civarındanır.

Safir (Gökyakut): Safir taşı alüminyum oksitin (Al2O3) kristal formudur. Sertliği yaklaşık 9’dur. Yakut ile hemen hemen aynı sertlik derecesine sahiptir.

Zultanit ( Diaspor Taşı ) : Milli hazinelerimizden biri olan diaspor taşı Türkiye’de sadece Muğla-Milas’ta çıkarılmaktadır. Zultanit, diaspor mineralinin berrak bir çeşididir ve dünyada en iyi zultanit çeşidi Muğla’da çıkarılmaktadır. Zultanit, sert ve ışığı kırma indisi yüksek değerli bir mücevher taşıdır.

Bunlar dışında; ametist, lal, kaplan gözü, yeşim taşı, hematit, akik, aytaşı, turmalin, malahit, jasper, zirkon, mirit, mercan gibi çeşitler vardır. Ayrıca; kehribar ve oltu taşları da  değerli taşlar sınıflandırılması içinde yer alır. Kehribar ve Oltu taşları hakkında daha geniş bilgiler vereceğimizden burada üstünde durmuyoruz.

Sağlıcakla Kalınız.

Bir önceki yazımız olan Yaban Mersini Faydaları Hakkında başlıklı makalemizde blueberry ve yaban mersini hakkında bilgiler verilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ