Folik Asit Nedir? Folik Asit Eksikliği

Folik Asit Nedir? Folik Asit Eksikliği

Folik Asit Nedir? Folat Nedir? (VİTAMİN B-9)

Folik asit vitaminine aynı zamanda folat adı da verilir. Folat kan yapımında, yeni hücre oluşmasında  ve hücrelerin yaşamına devam etmesinde aynı zamanda DNA ve RNA  için üretiminde kullanılmakta olan bir vitamindir. Bu sebeple hamilelerde ve çocuklarda bu vitamine ihtiyaç daha fazladır. Hamilelik döneminde günde ortalama 800 mikrogram dozunda alınması gerekmektedir. Folik asit yada folat eritrositlerin ( alyuvar ve diğer adıyla kırmızı kan hücrelerinin ) yapımı için gereklidir. Folat aynı zamanda; damarların sertliğine neden olan homosistein’in normal değerlerde kalmasını sağlayarak; kalp krizi, bunama ve felç risklerini azaltır.

Ayrıca bknz:

Melatonin Hangi Besinlerde Bulunur?   ( Not: Körler Neden kanser olmaz sorusunun yanıtı melatonin adlı hormonda yatmaktadır. Mutlaka Okuyun)

Rutin ( P1 ) Vitamini Gençli İksiri mi?    ( Çok önemli bir  vitamin; en fazla limon kabuklarınan temin edebilirsiniz. Limon Kabuklarını atmayın. )

Homosistein aminoasidinin fazla olmasının nedenleri

1. Genetik enzim yetersizliği
2. Folat eksikliği, B6 ve B12 vitamini yetersizliği
3.  Alkol içimi
4. Sigara ve aşırı kahve tüketimi
5. Böbrek yetmezliği
6. Tiroid yetmezliği (hipotiroidi)
7. Şeker hastalığı
8. Lupus hastalığı denen romatizmal hastalık
9. Yüksek oranda kan yağları ve kolesterol yüksekliği

Folik asit hangi besinlerde bulunur?

Folik Asit içeren besinler; koyu yeşil yapraklı sebzeler, fasulye buğday, fındık ıspanak, bezelye, baklagiller ( özellikle mercimek ),karaciğer kepekli ekmek,yumurta, balık, portakal, muz, limon, çilek, patates, kiraz ve mısır vs. gibi besinlerdir.

Günlük folik asit ihtiyacı 400 mikrogram kadardır.

Folik Asit Eksikliği/ Folat Eksikliği 

Folik asit eksikliği‘nin nedenleri şu başlıklar altında toplanabilir:

1) Yetersiz Beslenme: Yeterli ve gerekli besin alamayanlarda veya aşırı alkol kullanan kişilerde folat yetersizliği sık görülür. Gıdalardaki folik asitin pişirilme sırasında pek çoğu kaybolur. Vücuttaki folat deposu  çok kısıtlı olup 5-10 mg kadardır ve folik asit eksikliği 4-5 ay sürerse megaloblastik anemi denen kansızlık hastalığı oluşur. Megaloblastik anemi B12 vitamini ve folik asit eksikliği sonucu oluşan bir anemi tipine verilen isimdir.Folat yetersizliği ve B12 vitamini eksikliği yaşlılarda daha fazla görülür. 65-74 yaş arası insanlarda folat yetmezliği % 5-10 oranında görülmektedir.
2) Folat İhtiyacının Artması: Hamilelik döneminde, bazı cilt hastalıklarında ve bazı ilaç kullanımlarında folat ihtiyacı artmaktadır. Aynı zamanda hemolitik anemi denen bir kan hastalığında da folat ihtiyacı artmakta bu sebeple folat eksikliği baş göstermektedir.

Hemolitik Anemi, eritrositlerin (kırmızı kan hücrelerinin) normal ömürlerini tamamlamadan yıkıma uğrayıp kan dolaşımından uzaklaşması hastalığıdır.

3) Bazı İlaçlar: Trimetoprim, metoteksat ve fenitoin ilaçları folik asit yetmezliğine neden olur.
4) Genetik Olarak Folik Asit Emilim Bozukluğu: Çok nadiren görülür ve bebeklikte daire (ishal) anemi ve nörolojik (sinir) hastalıkları ile birlikte seyreder.

Kanda Homosistein seviyesi normalin üzerindeyse, folik asit, B6 ve B12 vitaminleri birlikte alınmalıdır.

Folat Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Folik Asit eksikliği olan kadınlarda düşük hasarlı ve sinir hasarlı bebek doğurma riski vardır
Bebek ve çocuklarda folat eksikliği büyümeyi yavaşlatmaktadır.
Folat eksikliği anemi sebebidir.
Bazı kişilerde ishal, iştah ve kilo kaybı oluşur. Bazı zamanlar ise  baş ağrısı, dilde ağrı, çarpıntı, unutkanlık, davranış bozukluğu olabilir.
Kanda homosistein oranı yükselir.

Folat Hangi Hastalıkları Önler?

Yeterli folat alımı şu hastalıkları önler:
1) Hamilelik döneminde yeterli alımı bebekte bazı sinir hastalıklarını önler
2)Kolon kanserinden korur.
4) Yüksek Tansiyondan korur
5) Yaşlılıkta oluşan işitme azlığına karşı korur
6) Homosisteini azaltarak kemik kırılmalarını önler

Folik Asit B12 ilişkisi

Folik asit vitamininin günde 1000 mikrogramdan fazla alınmaması tavsiye edilir. Fazla alınırsa ve o kişide B12 eksikliği varsa B12 eksikliği daha da artar. Folik asit vitamini B12 vitaminine bağlı anemiyi düzeltir fakat B12 vitamini eksikliğine bağlı beyin ve sinir hasarlarının kalıcı olmasına sebep olur. Özellikle 50 yaş üstü  ve yaşlı kişilerde  B12 yetmezliği sık görüldüğünden folik asit takviyesi yapmadan önce mutlaka B12 vitamin düzeyine bakmak gerekir. Folik asit yanında B12 vitamini takviyesi de yapılabilir.

Folat Fazlalığı Zararlı mı?

Gıdalarla alınan fazla folik asitin zararına ilişkin bulgu pek yoktur. Bu vitamin suda çözündüğünden fazlası idrarla atılır. Ancak epilepsi hastalarında fazla folik asit alımı kasılmaları artırabilir.  Folik asit vitamini günde 1000 mikrogramdan fazla alınmamalıdır. Sağlıklı insanların folik asit takviyesine pek gereksinimleri yoktur. Ayrıca bazı araştırmalara göre aşırı derecede alınan folik asit bazı kanser türlerinin gelişimini HIZLANDIRMAKTADIR.

Folat Eksikliğinin Görüldüğü Durumlar ve Takviye Yapılması Gereken Durumlar: 
· Hamilelik ve emzirme dönemi (Günlük ihtiyaç 800 mikrogram’dır). Hamile kalmadan folik asit takviyesine başlanmalıdır.
· Alkol alanlar
· Bağırsakta besin emiliminde sorun yaşayanlarda
· Dializ yapılan böbrek hastalarında
· Karaciğer hastalığı olanlarda
· Folik asit eksikliği nedeniyle oluşan anemilerde
· Yaşlılıkta işitme azlığı olanlara folat takviyesi yapılmalıdır.

Folatın vücutta kullanımını bloke eden ilaçların kullanımı durumunda folik asit vitamini takviyesi yapılmalıdır.

Epilepsi ilaçları
Şeker hastalığı için kullanılan Glukofage veya glukoformin gibi ilaçlar
Crohn hastalığı ( kronik ve iltihabi bir bağırsak hastalığı ) tedavisinde kullanılan sulfasalazin
Triamteren ilacı ( idrar söktücü )
Kanser ilacı Methotrexate

KAYNAK: Prof Dr Metin Özata, Vitamin, Mineral, Bitkisel Urun Rehberi, Gurer Yayınları, 2008

Bir önceki yazımız olan Menekşe Yağının Faydası başlıklı makalemizde menekşe yağı hakkında bilgiler verilmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ