Safran Nedir? Safran Nerelerde Kullanılır?

safran nerelerde kullanılır

Safran Nedir? Safranın Özellikleri Nelerdir?

Safran; süsengiller (iridaceae) familyasına ait; bilimsel adı crocus sativus olan bir bitkidir. Çiğdem çiçeği ile akraba olan soğanlı bir bitkidir. Baharatlar arasında fiyatı en pahalı baharat safrandır. 1 gramının fiyatı 5-6 Euro (30-40 TL) arasındadır. Türkiye’de Safranbolu’da yetiştirilir. Anavatanı; Hindistan ve İran (Güneybatı Asya) bölgesidir. Dünya’nın safranın üreticisi ülkeler; İran, İspanya, Fransa ve İtalya’dır. İspanya’dır. Tarım ürünü olarak ilk yetiştirilmesi Yunanistan’da olmuştur.

Keskin ve hafif acı bir tada sahiptir. İçine girdiği yemeklere altın sarısı bir renk katmaktadır.

Safranın temin edilmesi ve fiyatının pahalı olması nedeniyle; aspir ve zerdeçal gibi bitkiler yemeklere altın sarısı renk vermesi için kullanılır.

Safran Nerelerde Kullanılır?

  • Hindistan’da; pirinç yemekleri, şekerlemeler ve dondurma tariflerinde kullanılır.
  • Arap ülkelerinde; gerçek bir Arap kahvesi safran ve kakule içermelidir.
  • İtalya’nın kuzeyinde ünlü Risotto’nun hazırlanmasında olmazsa olmazdır.
  • İsveç’te St. Lucile gününde safran ekmeği pişirmek gelenekseldir.
  • İspanya’da; Paella gibi ünlü yemeklerin vazgeçilmez bir bileşenidir.
  • Balık yahnisi yapımında kullanılır.
  • Pek çok çeşit tatlı, turta ve kek yapımında kullanılır.
  • Bir kaç gramı 100 bin litre suyu sarıya boyamaya yetmektedir. Bu nedenle sarı boya elde etmek için kullanılmaktadır.
  • Eski zamanlarda ve modern tıpta çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır.

Safranın Tarihçesi

Tunç çağında Yunanistan’da kullanıldığına dair bilgiler mevcuttur. Eski Mısır’da Kleopatra’nın safranla demlenmiş kısrak sütünde yıkandığı söylenmektedir. Eski Girit kadınları tarafından giyilen bolero isimli yün ceketlerin boyanmasında kullanılmıştır. Ayrıca; eski tarihlerde ruj yapmak için; balmumu, safran, kırmızı hardal ve donyağı kullanılmıştır.  Ortaçağ rahiplerinin; safran ve yumurta akı ile yaptıkları bir çeşit tutkal, el yazmalarında altın renginde durabilecek sarı bir sır yaptıkları bilinmektedir.

Safranın Yemeklerde Kullanımı

safran yemekleri, safranlı pilav
safranlı pilav

Safran; kullanılmadan önce tadını ve rengini serbest bırakması için kullanım amacına göre sıcak suya, sıcak et suyuna veya alkole batırılır. Bu ön ıslatma işlemi rengin ve tadın dağılmasını sağlar.

Tercih edilen yöntem:  Her 1 çay kaşığı safran için 3 çay kaşığı su eklenir; bir kaşık kullanarak safran iplikleri düzgün bir şekilde ıslatılır ve 2 saat ile 12 saat arasında bekletilebilir. Bu aşamada ezilmemelidir sadece ıslatılmadır.

Eğer; daha hızlı ıslatma isteniyorsa 1 çay kaşığı safrana 5 çay kaşığı su eklenir ve 20 dakika beklenir. 20 dakikadan sonra biraz ezilir.

Kızartma Yöntemi: Bir tavada çok kısık ateşte safran iplikleri kavrulur. Daha sonra toz haline getirilerek kullanılır.

Safran; yemeklere çok az katılarak tüketilmelidir. Çünkü yemek kaldıkça safranın tadı baskın gelmeye başlar ve bu tat rahatsız edici olabilir.

Yine bir tecrübe olarak; safranlı yemekler pişirilirken ahşap malzemeler kullanılmamalıdır. Safrandaki boya ahşap malzemeyi sarıya boyayacaktır.

Safran Nasıl Saklanmalıdır? 

Işığa ve neme çok duyarlıdır. Güneş ışığı almayacak bir yerde kapalı ve kuru ortamda muhafaza edilirse yıllarca saklanabilir.

Safran; diğer tatları ve kokuları çok kolay emebilir. Bu nedenle temiz ve kokusuz bir kapta saklanması önemlidir.

 

At Sütü Nedir? At Sütünün Özellikleri Nelerdir?

at sütünün faydaları

At Sütü (Kısrak Sütü) Nedir? 

At sütü, çok bilinmese de son zamanlarda duyulan kısraklardan (dişi at) elde edilen bir süt çeşididir. İngilizce’de horse milk veya mare milk olarak da adlandırılır. At sütünü inek sütünden ayıran nokta bileşiminin farklı olması ve sütün sindirimini zorlaştıran kazein isimli proteini daha az içermesi sayılabilir. Ancak kısrak sütü  inek sütüne oranla daha fazla laktoz içermektedir. Laktoz intoleransı olan kişilere uygun bir süt değildir.

At Sütü Nasıl Kullanılır?

  • Geleneksel olarak özellikle Orta Asya kültüründe at sütünün ayrı bir önemi vardır. At sütünden yapılan kımız isimli hafif alkollü içeceğin bu kültürdeki önemi büyüktür.
  • Özel teknikler kullanılarak peyniri yapılmaktadır. Normal teknikler ve maya ile at sütü ve eşek sütü gibi sütler gerekli pıhtılaşmayı sağlayamamaktadır.
  • Normal süt gibi içilebilir normal sütün kullanıldığı tatlı, pasta ve hamur işlerinde kullanılabilir.

At Sütünün Faydaları Nelerdir?

  • At sütü, inek sütüne oranla vitamin ve mineral açısından daha zengindir. İçerisinde A vitamini, B grubunu vitaminleri, C vitamini ve E vitamini içerir. Ayrıca potasyum, demir, kalsiyum ve magnezyumun da içerir.
  • Kısrak sütü inek sütüne oranla daha az kalori içerir. 100 gram inek sütü 65 kalori iken 100 gram at sütü, 44 kaloridir.
  • At sütünün yüz yıllardır bilinen en iyi etkisi, egzama problemlerine karşı iyi gelmesidir. Kemiklerin korunması ve vücuttaki iltihaplanmanın azaltılmasında da rol oynadığı iddia edilmiştir.
  • Geleneksel olarak kısrak sütü, egzama, sedef hastalığı, rozasea veya diğer tahriş nedeniyle ortaya çıkan iltihaplanmalara karşı uygulanmıştır. Kısrak sütü ile aloevera ya da hindistancevizi yağı karıştırılma şeklinde uygulamalar vardır.
  • At sütünün faydaları arasında bağırsak florasını dengeleyebilen ve kabızlık, şişme ve hazımsızlık semptomlarını azaltabilen bazı antikorlar yönünden zengin bir bileşime sahiptir.
  • İçerdiği potasyum nedeniyle de kalp sağlığı için faydalı etkileri sayılabilir.
  • Yapılan araştırmalarda, kısrak sütünün karaciğer üzerinde uyarıcı etkiye sahip olduğu keşfedilmiştir.
  • Vücut direncini arttırdığı için astım ve bronşit gibi sorunlar içinde faydalı olabilir.
  • Vücudun kendini onarma sürecinde bünyeyi destekleyici etkisi vardır.
  • Bütün bu sayılanların yanında at sütü daha az protein içermektedir. Yüz gram inek sütünde 3,7 gram protein varken 100 gram kısrak sütü içinde 0.8 gram protein bulunmaktadır. Ancak süt şekeri bakımından daha zengindir.
  • Kısrak sütü, içinde bulunan antibakteriyel bileşikler nedeniyle inek sütüne oranla saklanma süresi daha fazladır.
  • Son zamanlarda içeriğinde at sütü bulunan şampuan ve kremler  de piyasaya çıkmıştır.

Sağlıcakla Kalınız…

İlginizi Çekebilecek Yazılar:

Eşek Sütünün Faydaları

Kımız Nedir? Kımız Nasıl Yapılır?

Bitlise Has Dünyanın En İlginç Pekmezi: Gezo Pekmezi

gezo pekmezi

Gezo Pekmezi Nedir?

Gezo pekmezi; yapılışı bakımı ile dünyanın en ilginç tatlandırıcılarından birisidir. Bitlis ilimize has orjinal bir üründür. Gezo pekmezini eşsiz kılan özelliklerinden birisi de her yıl yapılamaması ortalama 10-15 yılda bir yaşanan doğa olayı sonrasında bu pekmezin yapılıyor olmasıdır.

Nedeni henüz bilimsel olarak ispatlanmamış olsa da yörede yetişen meşe ağacı yapraklarına 10-15 yılda bir yörede yaşayan küçük ağaç bitleri yoğun miktarda şekerli bir madde bırakırlar. Aslında bu madde her zaman bulunsa da yağmur nedeniyle akıp gitmekte ve istenen miktarda olmamaktadır. Bazı zamanlarda ise istenen miktarda olmakta bu da her 10-15 yılda bir gerçekleşebilmekedir.

Bu madde şıra olarak adlandırılır. Yoğun şıra içeren yapraklar, köylüler tarafından toplanır ve su dolu kazanlar içerisine atılarak dallar yıkanır. Elde kalan sıvı bekletilerek katı ve istenmeyen maddelerin çökmesi sağlanır. Daha sonra sıvı süzülerek tortu tabakası atılır. Daha sonra kaynatma işlemine geçilir. Pekmez kıvamına gelinceye kadar işleme devam edilir. Elde edilen pekmez tüketilmek üzere depolara kaldırılır. Yıllarca bozulmadan saklanabilen ve hiç bir katkı maddesi katılmayan bir üründür.  Bu pekmezin şifalı olduğuna inanılmıştır.

Yapılan kimyasal analizler sonucunda; özellikle faranjite neden olan bakteri grupları üzerinde antibiyotik etki gösterdiği tespit edilmiştir. Antioksidan bakımından da zengin bir besindir. Doğal şekerler yönünden de oldukça zengindir.

Gezo Pekmezinin Hikayesi

Yöresel bir inanış olmakla birlikte gezo pekmezinin hikayesinin Hz. Musa’ya kadar gittiğine inanılmıştır. Kuranda da bahsi geçen; Allah’ın İsrailoğulları kavmine gönderdiği kudret helvasının (Men), gezo pekmezi olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle bu pekmeze kayıp kavmin pekmezi veya helvası adı verilmiştir. Ayrıca; gezo’ya Yağcı Pelidi, Türk kudret helvası gibi isimlerin verildiği de görülmüştür.

Semizotu-Pirpirim Nasıl Kullanılır? Semizotunun Faydaları Nelerdir?

semiz otu-pirpirim

Semizotu Nedir? 

Semizotu, (Portulaca oleracea) semizotugiller familyasına ait bir bitkidir. Halk arasında daha çok pirpirim olarak bilinir. Halk arasında pırpar, semizebe, sovukluk, semizlik gibi isimlerde verilmiştir. Dayanıklı, istilacı bir bitki türü olduğundan pek çok yerde semizotu ile tarımsal mücadele söz konusudur. Ancak; mayhoş, ekşi ve lezzetli bir bitki olduğundan sebze olarak tüketilmesi yaygındır. Yemeği, salatası, çorbası, cacığı yapılabilmektedir. Temin edilmesi çok kolaydır hatta bağ ve bahçelerde kendiliğinden bulunur.

Kullanımı ile ilgili kayıtlar 2000 yıl kadar öncesine uzanmaktadır.  Bazı kültürlerde; semizotunun kötü ruhlardan koruduğuna inanılırdı. Antik Roma’da ise dizanteri, bağırsak solucanları, baş ağrısı ve karın ağrısını tedavi etmek için kullanılmıştır.

Semizotunun Faydaları Nelerdir? 

  • Solucan düşürücü özelliği bulunur.
  • Omega-3 açısından zengin bir besindir. Bitkiler arasında omega-3 içeriği en yüksek bitki semizotudur.
  • Rahatlatıcı, ferahlatıcı özelliği bulunur. Beyin yorgunluğuna iyi gelir.
  • Sindirim dostu bir besindir. Yoğurt ile birlikte tüketildiğinde bağırsaklardaki zararlı mikroorganizmaların dışarı atılmasını kolaylaştırır.
  • Kan temizleyici özelliği bulunur.
  • Zona hastalığına iyi gelen besinlerden biridir.
  • 100 gram semiz otu sadece 32 kaloridir. Kolesterol içermemektedir.
  • C vitamini ve demir bakımından zengindir.
  • Peklik sorununa iyi gelmektedir.
  • Astıma iyi gelen besinler arasındadır.
  • Cilt için faydalı bir sebzedir.
  • Kolesterol düşürücü etkisi vardır.

Semizotu ile Yapılan Yemekler 

semizotu çorbası, pirpirim çorbası tarifi

Semiz otu tıpkı ıspanak gibi kullanılabilir. Genel olarak haşlandıktan sonra amaca göre kullanılır. Çiğ olarak da tüketilebilir.

Sebzeli Semizotu Yemeği

Malzemeler:

  • 2 demet semizotu
  • 3 adet taze yeşil soğan
  • 1 adet orta boy kuru soğan
  • 5 adet domates
  • 1 tatlı kaşığı domates salçası
  • 2 diş sarımsak
  • 1 çorba kaşığı pilavlık bulgur
  • zeytinyağı

Yapılışı:

Semizotları ayıklanarak yıkanıp doğranır. Doğranmış kuru soğan ve sarımsak pembeleşene kadar kavrulur, ardından yeşil soğan ve rendelenmiş domatesler eklenir ve 5 dakika daha kavrularak salça eklenir. Bir iki dakika karıştırılarak kavrulur ve semizotları ilave edilir. Bulgur eklenir ve üstüne 1,5 su bardağı kadar sıcak su eklenip kaynamaya bırakılır. Kaynadıktan sonra 8-10 dakika kadar hafif ateşte pişirilir. Ocağın altı kapatılır ve 10 dakika dinlendirilir.

Kıymalı Semizotu Yemeği

2 demet semizotu

200 gram kıyma

2 adet orta boy kuru soğan

2 tane domates

4 diş sarımsak

3 yemek kaşığı pirinç

Yarım yemek kaşığı salça

Yarım çay bardağı zeytinyağı

Baharatlar ( zerdeçal, biberiye, karabiber gibi )

1 su bardağı sıcak su

Yapılışı:

Tencereye yağ konup ısıtılır, doğranmış soğan ve sarımsaklar eklenir ve pembeleşinceye kadar kavrulur.

Öncelikle tencerenin  içine  sıvı yağı ilave edip, yağ  ısınınca doğranmış soğanları ve sarımsağı ekleyip, genellikle tüm yemeklerde yaptığımız  işlem olan,  soğanlar pembeleşinceye kadar  kavrulur. Ayrı bir tavada kıyma kavrulur ve soğanların üzerine ilave edilir. Soğan ve kıyma bir süre daha birlikte kavrulur, ardından domatesler ve semizotu ilave edilir. Kısık ateşte, tencerenin ağzı kapalı vaziyette 5-10 dakika kadar pişmeye bırakılır. Ardından sulandırılmış salça ve pirinç ilave edilerek yaklaşık bir 10 dakika ( pirinçler yenecek kıvama gelene kadar ) pişirilir.

Nohutlu Semizotu Yemeği Tarifi

Malzemeler:

100 gram kıyma

1 demet semizotu

1 adet kuru soğan

1 yemek kaşığı salça

2 yemek kaşığı bulgur

1,5 su bardağı haşlanmış nohut

Yarım çay bardağı zeytinyağı

Baharatlar ( Zerdeçal, biberiye gibi )

1 çay bardağı su

Yapılışı:

Bir tencereye yağ konur, ısıtılır ve soğanlar eklenerek kavrulur.

Tencereye yağ ilavesi yaparak ocağa alın ve kızartıp, doğranmış soğanları da ilave edip kavrulur. 2 yemek kaşığı kadar su ve kıyma eklenir. Kıyma pişene kadar beklenir. Daha sonra bulgur ve 1 çay bardağı su eklenerek, bulgur yumuşayıncaya kadar pişirilir. Ardından haşlanmış nohut, semizotu ve baharat eklenerek birlikte 10 dakika kadar pişilir. Yemek 10 dakika kadar dinlendirilir.

Semizotu Kavurması Yemeği: ( Yapımı basit olduğundan tavsiye ederiz )

Malzemeler

1 bağ semizotu

3-4 adet domates

1 adet orta boy soğan

Semizotu bir miktar suda haşlanır, süzülür. Ayrı bir yerde soğan kavrulur. Süzülmüş semizotuna kavrulmuş soğan ve doğranmış domatesler eklenerek pişirilir. Tuz yerine limon kullanabilirsiniz.

Acılı Semizotu Cacığı (Pirpirim Cacığı, Yandımçavuş Ayranı)

Malzemeler:

1- 5 litre doğal ekşiyebilen ayran

2- 10 adet kadar acı arnavut biberi yada süs biber

3- Bir bağ hafif haşlanmış semizotu

Yandımçavuş ayranı olarak bilinen bir cacıktır.  Yapımı için; haşlanmış semizotu süzülür. Ayranın içerisine biberler ikiye bölünerek atılır ve semizotu ayrana eklenir, isteğe göre biraz limon sıkılabilir. Ağzı kapalı vaziyette 5 gün kadar buzdolabında bekletilir. Ayran ekşidikçe pirpirim cacığı kendine özgü tadını alır ama fazla ekşitmeden tüketmek gerekmektedir. Yaz için çok güzel serinletici ve faydalı bir cacıktır.

Not: Semiz otu tüketirken ilk tercihiniz çiğ olarak tüketmek olsun bu sayede daha çok faydasını görebilirsiniz. Ayrıca tam olarak tespit edilememiş olsada, fazla semizotu tüketmek, vücuttaki oksalat miktarını arttırabileceğinden böbrek taşı oluşumu hızlandırabilmektedir. Ayrıca mümkünse doğal yetişenini bulmanızda fayda var. Çiğ olarak tüketecekseniz mutlaka iyice yıkayıp temizledikten sonra tüketin.

Yazımız bilgilendirme amaçlıdır. Anılan faydalarının çoğu geleneksel veya tarihsel uygulamalardır.

Afiyet olsun.

Daikon Turpu-Beyaz Turp Nedir? Beyaz Turp Nasıl Yenir?

Daikon turpu, beyaz japon turpu

Daikon Turpu-Beyaz Turp Nedir? Japon Turpu Nerelerde Kullanılır?

Uzakdoğu mutfağında sıkca kullanılan sebzelerden birisi de Daikon turpudur. Beyaz turp, mooli, Çin turpu, Kore Turpu veya Japon turpu olarak da bilinir. Beyaz, kırmızı, mor ve siyah renklerde bulunabilir. Çiğ olarak tüketileceği gibi turşusu da yapılmaktadır. Ayrıca; yemeklerde, kızartmalarda, salata ve soslarda kullanılabilir. Çeşitli böreklerde ve çorba yapımında da kullanılır. Tohumlarından elde edilen yağ ise yemeklik yağ olarak kullanılabileceği gibi kozmetik alanda da kullanılmaktadır.

Beyaz Turpun Faydaları Nelerdir?

Beyaz turp kalsiyum açısından çok zengindir bu nedenle kalsiyum ihtiyacını karşılamak için kullanılabilir. Böbrekleri ve karaciğeri temizleyici etkisi bulunan daikon turpu ayrıca vücuda zindelik veren sebzelerden birisidir. İltihaplanmayı azaltıcı etkisinden dolayı iltihaplı eklem rahatsızlıklarına iyi gelen bir bitkidir. Genel turp çeşitleri; ağır yemeklerin yanında tüketildiğinde bu yemeklerin olumsuz etkilerini azaltıcı etkisi bulunur. Ferahlatıcı etkisi ve zengin lif içeriği nedeniyle sindirime katkıda bulunmaktadır. Daikon turpu zengin birer demir ve folat deposudur. Bu nedenle gebe kadınlar içinde bir takım faydaları bulunabilir.

Daikon Turpu Tarifleri

Haşlanmış Japon Turpu Yemeği Tarifi

haşlanmış turp tarifi
Haşlanmış Japon Turpu Yemeği

Haşlanmış Beyaz Turp için Malzemeler:

1 dilim taze zencefil
1 su bardağı su
Yarım çay kaşığı tuz
1 fiske şeker
1 fiske karabiber
2-3 adet beyaz turp

Tüm malzemeler bir tencere içine alınır ve 20 dakika kadar orta ateşte ara ara karıştırarak pişirilir. Ardından servis tabağına alınır ve üzerine yeşil soğan doğranarak servis edilir.

Beyaz Turp Salatası Tarifi

turp salatası
japon beyaz turpu salatası

Turp ince şeritler halinde görseldeki gibi kıyılır. İçerisine bir adet turp için bir fiske şeker ve bir fiske tuz eklenir, biraz kırmızı toz biber eklenir. Hafif zeytinyağı gezdirilir. Arzuya göre üzerine bir miktar yeşil soğan doğranabilir.

Ayrıca bu turp; et yemeklerinde özellikle tavuk ve balık yemeklerinde lezzet verici olarak kullanılmaktadır. Hem salatası hem de bir sebze olarak yemeklerin içerisinde kullanılabilir. Patates kızartması gibi kızartılabilir. Daikon turpu, püre haline getirerek dip sos yapımında kullanılabilir. Patatesli böreklerde patates yerine bu turp kullanılabilir.

Taşyünü-İzocam Nedir, İzocam Nerelerde Kullanılır?

taşyünü, kayayünü

Taşyünü (İzocam) Nedir,  İzocam Nerelerde Kullanılır?

Taşyünü elyafı yada özdeşleşen adıyla izocam; volkanik kayaçların 1600 derece gibi bir ısıda eritilip elyaflaştırılması ile elde edilen bir materyaldir. Kaya yünü veya cam yünü olarak da bilinmektedir. İngilizce’de rockwool veya mineral wool olarak adlandırılır.

Her türlü ısı ve ses yalıtımının yanı sıra organik tarım alanında toprak yerine de kullanılabiliyor. Yün gibi yumuşak olması ve inorganik malzemeden yapılması cam yününe benzersiz fiziksel özellikler kazandırmıştır.

Doğada bulunan volkanik kayaçlardan elde edilen mineralce çok zengin olan inorganik taşların 1500-1600 derecelerde eritilip, elyaf haline getirilmesiyle oluşan bir doğal yalıtım malzemesidir. Çatılarda, çeşitli bölme duvarlarda, dış cephelerin yalıtımlarında, fırın izolasyonlarında, çelik kapıların yalıtımlarında, gemi inşaatlarında, elektrikli ev gereçlerinde, daha pek çok alanda ısı, ses, rutubet yalıtımı olarak ve ayrıca yangın güvenliğini gerektiren her yerde üst düzeyde koruyucu özelliğe sahiptir.

Taşyününün Özellikleri Nelerdir?

İnorganik yapısı sayesinde çürüme olmaz, bakteri ve mikro organizmalar üreyemez. Doğal ham maddeden imal edildiği için ekolojik ve çevre dostu bir üründür. Taş yünü, doymuş yapısından dolayı su itici özelliğe sahiptir. Buhar geçirgenliğine de sahip olduğundan taşyünü nem barındırmaz.

Bunların yanı sıra taşyünü kullanımı ile elde edilen yalıtım sayesinde fosil yakıtlara duyulan ihtiyaç azalmaktadır. Bu sebeplerle CO ve CO2 salınımının azalmasına yardımcı olarak iklim değişikliği gibi ekolojik olayları da hafiflemektedir. Ayrıca, binalalarda yazın klima amaçlı tüketilen enerji miktarını da önemli ölçülerde azaltmaktadır. Taşyünü 1000 °C’ ye kadar olan sıcaklığa dayanması nedeni ile mükemmel bir yangın güvenliği sağlar. Kayayünü elyafları ses, gürültü gibi olumsuz çevresel faktörlere karşı mükemmel bir akustik yalıtım sağlar.

Taşyünü, boru, levha, şilte ve dökme şeklinde kullanılabilir. Ortamlarda akustik düzenlemeyi sağlama amacıyla da kullanılır. Nemden zarar görmeyen, çürümeyen, küf tutmayan ve bozulmayan bir yapısı vardır. Ayrıca; böcekler ve diğer zararlıların etkilerine karşı oldukça dayanıklıdır. Her bakımdan çevre dostu, ekonomik bir üründür.

Topraksız Tarım’da İzocam kullanımı

Bunun yanı sıra taş yünü son yıllarda organik tarımda ve seracılıkta kullanılmaktadır. Mükemmel su tutucu özelliği ve köklere sağladığı hava akımı sebebiyle tercih edilmektedir.

Pelte Nedir? Ayva Peltesi (Membrillo) ve Limon Peltesi Nasıl Yapılır?

pelte, ayva jolesi, ayva peltesi, membrillo

Pelte Nedir, Çeşitleri Nelerdir?

Pelte; nişasta içerisine şeker ve su veya herhangi bir meyve özü katılarak elde edilen bir tür tatlıdır. Modern tariflerde nişasta katmadan sadece meyve özü ve şeker kullanarak da bu tatlıyı yapmak mümkündür.. Eski zamanlardan beri özellikle göğüs yumuşatmak, öksürük kesmek amacıyla tüketilse de günümüzde hafif bir tatlı olması nedeniyle tercih edilir. Ayrıca; yeni doğmuş bebeklere; sade pelte mama olarak da yedirilir.

Pelte Çeşitleri Nelerdir?

En çok bilinen pelte çeşitleri; ayva peltesi, limon peltesi ve portakal peltesidir. Ayrıca pekmezden de yapmak mümkündür. Sulu pelte, vişneli pelte gibi çeşitleri de bulunur. Artvin yöresinde ise mısır unu ve kara üzümden yapılmakta olan bir çeşidi bulunur ve bu tatlıya papa adı verilir. Burdur yöresinde ise pelize olarak bilinen çeşitleri vardır. Pekmezli veya gül suyu ile hazırlanan pelteler misafirlere ikram edilmektedir.

Ayva peltesi; membrillo olarak da bilinir. Ayva peyniri, ayva jolesi veya ayva ezmesi olarak da adlandırılır. Yüzlerce yıldır dünya üzerinde en çok bilinen ve tüketilen pelte çeşitlerinden birisidir.

Sade Pelte; basit bir tatlı veya mama olarak yapılan bir üründür. Üç çay bardağı su ile bir çay bardağı nişasta bir tencere içerisine alınır ve iyice karıştırılır. İçerisine 1.5-2 çay bardağı şeker eklenir. Kısık ateşte rengi sarı oluncaya kadar pişirilir. Sakız kıvamını alınca işleme son verilir. Soğutulur ve tüketilir. Bu şekilde hazırlanan pelte sadece peltedir.

Ayva Peltesi Nasıl Yapılır? (Nişastasız)

Ayva Peltesi için Malzemeler:

1 kg ayva
1 adet vanilya çubuğu (isteğe göre)
Yarım çay kaşığı tarçın
3-4 su bardağı toz şeker
1 adet limonun kabukları ve suyu

Ayva Peltesi Yapımı

  • Ayvalar yıkanır, çekirdekleri ayıklanır ve 4-5 parçaya bölünerek bir tencere içine alınır.
  • Limonun kabuğu ayvalara eklenir.
  • Ayvaların üzerini 1-2 parmak geçene kadar su eklenir.
  • 1 adet vanilya çubuğu eklenir.
  • Ayvalar orta ateşte haşlanır.
  • İyice yumuşayınca ayvalar blendere alınır ve püre haline getirilir.
  • Çıkan püre miktarına bağlı olarak şeker eklenir. Ortalama 3-4 su bardağı şeker 1 kg ayva için yeterli olmaktadır.
  • Şeker eklendikten sonra 45 dakika kadar orta ateşte ara ara karıştırılarak püre pişirilir.
  • Renk dönmeye başladıktan sonra limon suyu eklenir ve biraz daha pişirilir.
  • Artık jole kıvamı almaya başlamıştır ve soğuyunca tam jole şeklinde olacaktır.
  • Ayva jolesi bir tepsiye veya yağlı kağıt serilmiş bir tepsiye konarak kalıp şekli verilir.
  • Soğuduktan sonra dilimlenerek tüketilebilir.

Ayva Peltesi Nasıl Yenir? 

Özellikle peynir ile çok güzel giden bir tatlıdır. Membrillo adı ile Avrupa’da çok yaygın tüketilir. İspanyol Manchego peyniri ile birlikte tüketilmesi efsanevi bir lezzet birlikteliğine yol açar. Bunlar dışında; kaşar peyniri ve gravyer ile tüketilebilir. Kuruyemişler ve kaymak ile de güzel bir beraberliği vardır.

Limon Peltesi Nasıl Yapılır?

Limon peltesi oldukça ferahlatıcı ve hafif bir tatlıdır. Yapılışı ise oldukça basittir.

Limon peltesi tarifi için malzemeler:

2 adet limonun suyu
2 adet rendelenmiş limon kabuğu
4 su bardağı su
1 çay bardağı şeker
2 yemek kaşığı nişasta

Limon Peltesi Yapımı

  • 2 su bardağı su ve nişasta tencere içerisine alınır ve hızla çırpılarak karıştırılır.
  • İyice karıştırıldıktan sonra içerisine 2 su bardağı su, 2 adet limonun suyu, şeker ve 2
  • adet rendelenmiş limon kabuğu eklenir.
  • Orta ateşte iyice karıştırarak koyulaşana kadar pişilir.
  • Ardından uygun muhallebi kaplarına alınır ve soğuması beklenir.
  • Buzdolabında bir süre soğutulduktan sonra servis edilir.

Dikenli İncir, Eşek İnciri Nedir? Dikenli İncir Nasıl Yenir?

dikenli incir, hint inciri, kaynanadili

Dikenli İncir Nedir? Dikenli İncirin Faydaları Nelerdir?

Dikenli incir; bilimsel adı Opuntia ficus-indica olan, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasına ait meyveleri yenebilen bir bitkidir. Türkçede; frenk inciri, frenk yemişi, dikenli incir, eşek inciri, kaynanadili, pabuç indiri, babutsa, sabbara ve kürek yemişi olarak da bilinir. İngilizce’de prickly pear (dikenli armut) olarak adlandırılmıştır.

Kırmızı, sarı veya turuncu renklerde kabuğa sahip, meyvelerinin dış yüzeyi oldukça dikenli içi çekirdekli ve tatlı bir meyvedir.

Özellikle sindirim sistemi rahatsızlıklarında faydalı olan ana vatanı Güney Afrika olan Dikenli İncir, Hint İnciri yada diğer adıyla Frenk İnciri ülkemizde en çok Akdeniz ve Egede rastlanan bir yabani kaktüs türüdür. Anavatanı Amerika ve Afrika olabileceği tahmin edilen bu meyve kıraç ve kurak, kireçli alanları sever. Bu güzel meyvenin kendisi kadar yaprakları da pek çok alanda kullanılıyor. Son yıllarda bu bitkinin yaprakları doğal kozmetik alanında; cilt, vücut ve saç bakımı ürünlerinde kullanılıyor.

Dikenli İncir Nasıl Yenir?

Soğuk tüketilmesi daha ferahlatıcı olmasından dolayı yaz aylarında satıcılar tarafından buz parçalarının için konur. İçi çekirdeklidir ve daha çok bu çekirdekler ile birlikte tüketilir. Antalya ve çevre illerinde sahil kenarlarında veya dağlık alanlarda bolca karşılaşılabilecek bir meyvedir. Bu meyveler rahatlıkla toplanabilir ve dikkatlice kesilerek tüketilebilir. Hint inciri susuz yerlerde kendiliğinden yetişse de meyvesi oldukça suludur.

Jölesi, reçeli, marmeladı yapılabilir. Çiğ ve kurutulmuş olarak tüketileceği gibi pişirilikte tüketilmektedir.

Dikenli İncirin Faydaları Neler?

Dikenli incir yaprağı, nem oranının yüksek ve ayrıca su tutucu özelliği olmasından dolayı cilt için bir nem dengeleyicisi olarak kullanılabiliyor. Cilt nemini koruyor ve kırışıklıklarla mücadele ediyor. Ayrıca bu bitki C vitamini açısından çok zengin ve içerdiği zengin lifler sayesinde bağırsakları düzenliyor,temizliyor. Kabızlık sorunu olanlar için oldukça faydalı bir meyvedir. Ayrıca uzmanlara göre bu meyve bir polivitamin yerine geçmektedir.

Dikenli İncir ayrıca tok tutma özelliği yanında kalorisi az olduğundan rahatlıkla diyet yapanlar tarafından kullanılabilir. İçinde şeker olmasına rağmen zengin lifleri nedeniyle kan şekerini aniden yükseltmemektedir.  Günde üç yada dört tane yemenin bir sakıncası yoktur.

Bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi vardır. Tek bir hint inciri, günlük C vitamini ihtiyacının 1/3’ünü karşılamaktadır. Magnezyum, fosfor, kalsiyum ve potasyum açısından çok zengindir. Kolesterol düşürücü etkisi bulunur.

Sağlıcakla Kalınız…