Değişik Etkilere Sahip İlginç Bal Çeşitleri

0

Türkiye’de ve Dünya’da Bilinen Değişik Bal Çeşitleri

Bir balın kaynağı arılar olsa da arıların bal yapmak için kullandıkları bitkiler yöreden yöreye farklılık gösterdiği için ilginç bal çeşitleri ortaya çıkmıştır. Ülkemiz bitki florası açısından zengin bir ülke olduğu için birbirinden farklı lezzette türlü türlü bal çeşitleri bulmak mümkündür. Yazımızda; balların kaynağını oluşturan bitkilere göre bal çeşitlerini derledik.

Türkiye’de Bilinen Balların İsimleri ve Bal Çeşitleri 

Sarıçayır Balı: 

Türkiye’nin en pahalı balı hatta Dünya’nın en pahalı balı nedir? sorusunun cevabı, sarıçayır balıdır. Adının pek bilinmemesinin nedeni üretim miktarının çok az olmasıdır. Fransa’da yapılan analizler sonucu sarıçayır balı; kaliteli bal standartlarına göre erişilmez bal kategorisine sokularak dünyanın en iyi balı ilan edilmiştir. Yapılan analizlerde; dünyada hiç bir bal bu kadar çiçek özü içermemektedir. Dünya’da ve Türkiye’de sadece Artvin ilimizin Şavşat ilçesi sınırlarında üretiliyor. Dünya’nın en pahalı balı olan sarıçayır balının fiyatı 5000 Avro yani 35000 TL civarındadır.

Keven Balı

Keven (geven) bitkisinden elde edilen baldır. Yüksek rakımlarda elde edilir. Keven yanında diğer dağ çiçeklerinin polenleri de bal içerisinde bulunur. Hakiki keven balının kilogram fiyatı 100 TL civarındadır. Ülkemizde özellikle Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Akdeniz’in yüksek kesimlerinde, seyrek ormanlık alanlarda ve açıklık alanlarda keven bitkisi bol bulunur.

Çam Balı

Çamda çiçek olmaz ama arılar ondan bal yapıyor. Ama nasıl? Çam ağaçlarının baş belası olan basra adı verilen çam pamuklu bitlerinin salgıladığı tatlı maddeyi toplayan arılardan elde edilen baldır. Tadı çam ağacı kokusunu andıran keskin bir tattadır. Dünya üretiminin büyük çoğunluğu ülkemizde yapılır. Ülkemizin en önemli salgı balı ürünüdür. Ege ve Akdeniz bölgelerinde üretimi yoğundur. Kilogram fiyat 70 TL civarındadır.

Hayıt Balı

Akdeniz’de yetişen beş parmak otu olarak da bilinen hayıt otundan elde edilen benzersiz bir baldır. Hayıt balı, oldukça faydalı, antioksidan açısından zengin bir bal çeşididir. 1 kg hayıt balı ortalama 140 TL’dir.

Kestane Balı

Hafif acı bir tada sahip koyu renkli, antioksidanlarca zengin bir baldır. Kestane ağaçları yılda sadece 40 gün çiçeklenir. Bu sürede arılar kestane çiçeklerindeki özleri toplayarak bal üretirler. Yara iyileştirici etkisi bulunur. Kas ağrıları ve titremesine karşı etkilidir. Kemikleri kuvvetlendirici etkisi vardır. 1 kilogram kestane balı internet ortamında 150 TL ile 400 TL arasında satılmaktadır.

Çiçek Balı

Yüksek rakımlı yerlerde yaz boyu açan türlü çiçeklerden elde edilen mix baldır. En meşhur örneği Anzer balıdır. Fiyatı bölgesine göre çok değişkenlik gösterir. Kilogram fiyatı 60 TL’den 1000 TL’ye kadar çıkmaktadır. Anzer balının fiyatı ise daha fazladır.

Akasya Balı

Artvin ilimizde yoğun olarak üretilen benzersiz bir baldır. Bu bölgede bulunan Akasya ormanlarından elde edilir. Amber renkli, akışkan bir baldır. Kristalize olmaz. Ağız yaralarına, sinir sistemine, akciğer sorunlarına iyi gelir. Cilt lekelerine faydalıdır kanı temizler ve hafızayı güçlendirir. Piyasa’da orjinal Akasya balı bulmak oldukça zor. Artvin ve çevresinden orjinal akasya bulmak mümkündür.

Deli Bal (Orman Gülü Balı)

Kendine özgü bir bal çeşididir. Adından anlaşılacağı üzere fazla tüketildiğinde ciddi sorunlara neden olur. Günlük 1 çay kaşığı tüketilmesi tavsiye edilir. Karadeniz bölgemize özgü bir baldır. Mor çiçekli orman güllerinin özlerinin toplanması ile elde edilir. Mor çiçekli orman gülünün yakınlarında dolaşmanın bile bayıltıcı, halisiyonejik etkileri vardır.

Püren Balı (Funda Çiçeği Balı)

Bir maki türü olan funda çiçeği olarak da bilinen püren bitkisinden elde edilen bir baldır. Hafif acımsı aromatik, vişne tadını andıran bir tada sahiptir. Karaciğer yağlanmasına, bağışıklık sistemine iyi gelir. Akdeniz ve Ege bölgeleri en çok püren balı üreten bölgelerdir. Üretimi çok fazla olmayan bir baldır.

Narenciye Balı

Limon, portakal ve turunç çiçekleri gibi narenciye çiçeklerinden elde edilen baldır. Tadı narenciye tadını andırır.

Keçiboynuzu Balı

Kırmızımsı renge sahip bir baldır. Çoğunlukla keçiboynuzu çiçeklerinden elde edilen bir baldır. Kilogram fiyatı ortalama 100 TL’dir.

Karabuğday Balı (Greçka Balı)

Ülkemizde henüz yeni yeni üretilen bir baldır. Karabuğdayın çiçekli kalma süresi uzundur ayrıca diğer bitkilerin çiçek açmadığı dönemlerde çiçek açtığı için bu bölgede yetiştirilen arılar sadece karabuğday çiçeklerinden öz toplar.

Lavanta Balı

Ülkemizde oldukça az bulunan polen içeriği yüksek bir baldır. Burdur ve Isparta’da bulunan lavanta tarlalarından elde edilir. Hakiki lavanta balı üretilirken lavantanın çiçekleme dönemi biter bitmez kovanlardaki ballar alınır böylece balın tek çiçek balı olması sağlanır. Böyle ballara monoflora ballar denir. Hakiki lavanta balı krema kıvamındadır ve beyaz renklidir. Lavanta balının kilogram fiyatı ortalama 170-180 TL civarındadır.

Meşe Balı

Tıpkı çam balı gibi bir salgı balıdır. Yani ağaçlarda yaprak emici böceklerin salgılarını arıların toplaması ile elde edilir. Trakya’da bulunan Istranca dağlarında üretimi yapılır. Koyu bir baldır ve antioksidanlar bakımından zengindir. Bulgaristan’ın önemli bir ihraç ürünüdür.

Karabaş Otu Balı

Aminoasitler bakımından en zengin bal türü denebilir. Hakiki karabaş otu balını bulmak diğer ballara göre zordur. Kilogram fiyatı 200 TL ve üzerindedir.

Ihlamur Balı

Ülkemizde daha çok Doğu Karadeniz ile Marmara’da Ihlamur çiçeklerinden elde edilir.

Gül Balı (Çayır Kraliçesi Balı)

Ağırlıklı olarak keçi sakalı olarak da bilinen gülgiller ailesinden bir bitkiden elde edilen bir baldır. Yüksek rakımlarda, tarım alanlarından ve şehirden uzak bölgelerde kafkas ırkı arıların, sadece yabani çiçekler ve yabani güllerden öz toplayarak ürettikleri baldır. Değerli bal çeşitlerinden biridir.

Çörek Otu Balı

Genel olarak Burdur’da bulunan çörek otu çiçeklerinden elde edilen güçlü antioksidan etkili bir baldır. Çok fazla elde edilemediğinden fiyatı biraz yüksektir.

Yonca Balı

Ülkemizde üretimi çok az olan lezzetli bir baldır. Çabuk kristallenir ve kremsi bir kıvam alır.

Kekik Balı

Buram buram kekik kokan oldukça faydalı bir baldır. Bolu, Çankırı ve Amasya gibi illerimizde üretimi yapılır. Mikrop öldürücü, hafıza arttırıcı bir baldır.

Pamuk Balı

Günümüzde neredeyse unutulmuş bir baldır. Nitelikleri bakımından çok özel bir baldır. Arılar, pamuk bitkisinin hem çiçeğinden hem de salgılarından öz toplayarak bu özel balı üretirler. Pamuk balı, bu özelliği ile hem çiçek balı hem de salgı balıdır. Kristalize olduğu zaman beyaz bir renk alır. Lezzeti çok üstündür.

Arap Sümbülü Balı

Genel olarak Osmaniye taraflarında rastlanan bir baldır. Kazara bulunmuş bir baldır. Bazı arı kovanlarından çıkan balın kan kırmızı renginde olduğu görülünce balın kaynağı olan çiçekler merak edilmiş. Ardından yapılan araştırmada balın kırmızı renkte olmasının nedeninin Arap sümbülü çiçekleri olduğu tespit edilmiştir.

Dünya’da Bilinen Bal Çeşitleri

Yukarıdaki bal çeşitlerine ek olarak, ülkemizde pek bilinmeyen fakat dünyanın değişik yerlerinde bilinen bal çeşitleri aşağıdaki gibidir.

1-) Aster Balı (Yıldızpatı Balı)
2-) Yabanmersini Balı
3-) Mavi Okaliptus Balı (Blue Gum)
4-) Süpürge Otu Balı
5-) Iron Bark (Bir tür okaliptus)
6-) Okaliptus Balı
7-) Beyaz Bal (White Honey)
8-) Neem Balı
9-) Kabak Çiçeği Balı
10-) Yağmur Ormanı Balı

Hani bal türünü tüketiyor olursak olalım unutmamamız gereken en önemli noktalardan biri bal yüksek oranda şeker içeren bir besindir. Bir balın yaklaşık %95’i şekerden oluşur. Geri kalan kısmı kül, bazı mineral ve vitaminler ile çeşitli enzimlerdir. Bir balı değerli kılan içerdiği enzimlerin türü ve zenginliğidir.

Bu nedenlerle bal alırken dikkat edilmesi gereken en önemli şey, balın orijinal bal olması, bal yapımı sırasında elde edilen şekerin tamamının çiçeklerden elde edilmesidir. Bal; üretimi teşvik edilmesi gereken bir ürün olması da ayrı bir noktadır. Çünkü çiçeklerin tozlaşması açısından bal arılarının işlevi çok önemlidir. Bu nedenle bal alırken orijinal markalara destek verilmesi bu markalardan bal alınması önemlidir.

Sağlıcakla Kalınız…

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here